İlk Türk-İslam devletleri: kuruluş yılları, kurucuları ve merkezleri
Tablo, Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra kurulan ilk devletleri kuruluş yılına göre sıralar. Yıllar TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göredir. Karahanlılar'ın kuruluşu, Uygur Kağanlığı'nın yıkıldığı 840 yılına bağlanır; ancak hanedanın İslamiyet'i kabulü Satuk Buğra Han döneminde, 10. yüzyılın ilk yarısında gerçekleşti ve ilk hükümdarlar tartışmalıdır. Tolunoğulları ve İhşidiler, Abbasi halifesine bağlı görünen Mısır valileri olarak kurulmuştur. Gazneliler için Alp Tegin'in Gazne'yi aldığı Ocak 963 esas alınmıştır; bazı kaynaklarda 962 geçer. Harezmşahlar başlangıçta Selçuklulara bağlı bir valilik olarak kuruldu. Türkiye Selçukluları ve Anadolu beylikleri listeye dahil değildir.
Bu listeyle oyna →Hangisi daha?Akıllı tahtada açGünün bulmacası
| # | Ad | Kurucu · merkez | Kuruluş |
|---|---|---|---|
| 1 | Karahanlılar | Bilge Kül Kadir Han · Balasagun, Kaşgar | 840 |
| 2 | Tolunoğulları | Ahmed b. Tolun · Fustat (Katâi) | 868 |
| 3 | İhşidiler | Muhammed b. Tuğç el-İhşid · Fustat | 935 |
| 4 | Gazneliler | Alp Tegin · Gazne | 963 |
| 5 | Büyük Selçuklu Devleti | Tuğrul Bey ve Çağrı Bey · Nişabur, Rey, İsfahan | 1040 |
| 6 | Harezmşahlar | Kutbeddin Muhammed · Gürgenç | 1097 |
İlk Türk-İslam devletleri sıralama oyunu: ezberle, kendini test et
Bu sıralamayı ezberlemenin en kolay yolu oynamak. Bu listeyle oyna her turda listeden rastgele 5 madde getirir; sen doğru sıraya dizersin, her denemede doğru yerdekiler yeşile döner. Hangisi daha? modunda ise iki madde arasında hangisinin önce geldiğini tahmin edersin. Sınıfta akıllı tahtada da oynanabilir.
Sık sorulanlar
- İlk Türk-İslam devleti hangisidir?
- Karahanlılar. 840'ta kurulduğu kabul edilir; Satuk Buğra Han'ın Müslüman olmasıyla İslamiyet'i resmî din olarak benimseyen ilk Türk devleti sayılır.
- Mısır'da kurulan ilk Türk devleti hangisidir?
- Tolunoğulları. Ahmed b. Tolun'un 868'de Mısır'a vali olarak gelmesiyle kuruldu ve 905'e kadar sürdü. Ardından İhşidiler (935–969) geldi.
- Gazneliler'in en ünlü hükümdarı kimdir?
- Gazneli Mahmud. Hindistan'a düzenlediği seferlerle tanınır ve "sultan" unvanını kullanan ilk Türk hükümdarlarından biri olarak bilinir.
Kaynaklar
Başka listeler
16 Türk Devleti sırasıyla: kuruluş yılları ve kurucuları16 madde · TarihAtatürk inkılapları: kronolojik sıra, tarihleri ve alanları23 madde · TarihBüyük Selçuklu sultanları: Tuğrul Bey'den Sencer'e sıralama8 madde · TarihDünya Kupası şampiyonları: en çok kupa kazanan ülkeler (2026 dahil)8 madde · TarihAvrupa Birliği üyeleri: 27 ülkenin katılış yılları27 madde · DünyaCoğrafi bölgelerin nüfusu 2025: 7 bölgenin nüfus sıralaması7 madde · TürkiyeHer gün yeni bir sıralama bulmacası
5 madde, tek doğru sıra, 6 hak. Ücretsiz ve üyeliksiz.
Bugünün bulmacası →