İçeriğe geç
Vatandaşlık · Liste

Türk anayasa tarihi: Sened-i İttifak'tan 1982 Anayasası'na kronoloji

İlk Türk anayasası 1876'da ilan edilen Kanun-i Esasi, bugün yürürlükte olan anayasa 1982 Anayasası. Anayasacılık hareketleri 1808'de Sened-i İttifak'la başladı.

9 madde · Anayasa Mahkemesi resmî metinleri
Türk anayasa tarihi: Sened-i İttifak'tan 1982 Anayasası'na kronoloji
SıraAdAyrıntıYıl
1Sened-i İttifakPadişah ile âyanlar arasında; anayasacılığın ilk adımı sayılırPadişah ile âyanlar arasında; anayasacılığın ilk adımı sayılır1808
2Tanzimat Fermanı3 Kasım 1839 · can, mal, namus güvencesi3 Kasım 1839 · can, mal, namus güvencesi1839
3Islahat FermanıGayrimüslimlere yeni haklarGayrimüslimlere yeni haklar1856
4Kanun-i Esasiİlk anayasa · I. Meşrutiyetİlk anayasa · I. Meşrutiyet1876
5Kanun-i Esasi değişiklikleriII. Meşrutiyet sonrası; meclisin yetkileri arttıII. Meşrutiyet sonrası; meclisin yetkileri arttı1909
6Teşkilat-ı Esasiye Kanunu1921 Anayasası · TBMM'nin ilk anayasası · kabul 20 Ocak 1921 · 23 madde1921 Anayasası · TBMM'nin ilk anayasası · kabul 20 Ocak 1921 · 23 madde1921
71924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)Kabul 20 Nisan 1924 · 105 maddeKabul 20 Nisan 1924 · 105 madde1924
81961 AnayasasıKabul 9 Temmuz 1961 · 157 maddeKabul 9 Temmuz 1961 · 157 madde1961
91982 AnayasasıKabul 18 Ekim 1982, halkoylaması 7 Kasım 1982 · 177 maddeKabul 18 Ekim 1982, halkoylaması 7 Kasım 1982 · 177 madde1982
Ezberledin mi?Listeden rastgele 5 madde gelir, doğru sıraya dizersin. 6 hak.
Kendini test et

Bu liste hakkında

Tablo, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan anayasal gelişmeleri tarih sırasıyla verir. Sened-i İttifak, Tanzimat ve Islahat fermanları anayasa değildir; ancak padişahın yetkisini sınırlayan ve hak tanıyan ilk belgeler olarak anayasacılık hareketlerinin başlangıcı sayılır. İlk yazılı anayasa 1876 tarihli Kanun-i Esasi'dir. Cumhuriyet döneminin anayasalarının kabul tarihleri ve madde sayıları Anayasa Mahkemesi'nin yayımladığı resmî metinlerden alındı; madde sayılarına geçici maddeler dahil değildir. 1982 Anayasası halen yürürlüktedir ve 7 Kasım 1982'de halkoylamasıyla kabul edilmiştir. Adında yıl geçen 1924, 1961 ve 1982 anayasaları oyunda cevabı ele vereceği için yalnızca tabloda yer alır.

Türk anayasa tarihi sıralama oyunu: ezberle, kendini test et

Bu sıralamayı ezberlemenin en kolay yolu oynamak. Bu listeyle oyna her turda listeden rastgele 5 madde getirir; sen doğru sıraya dizersin, her denemede doğru yerdekiler yeşile döner. Hangisi daha? modunda ise iki madde arasında hangisinin önce geldiğini tahmin edersin. Sınıfta akıllı tahtada da oynanabilir.

Sık sorulanlar

Türkiye'nin ilk anayasası hangisidir?
Osmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasası 1876'da ilan edilen Kanun-i Esasi'dir. Cumhuriyet döneminin ilk anayasası ise 20 Nisan 1924'te kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'dur; 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ise Kurtuluş Savaşı sırasında TBMM'nin kabul ettiği ilk anayasadır.
Halkoylamasıyla kabul edilen anayasalar hangileridir?
1961 Anayasası 9 Temmuz 1961'de, 1982 Anayasası 7 Kasım 1982'de halkoylamasıyla kabul edildi. Önceki anayasalar halkoylamasına sunulmamıştı: 1876 Kanun-i Esasi padişah tarafından ilan edilmiş, 1921 ve 1924 anayasalarını ise TBMM kabul etmişti.
En kısa Türk anayasası hangisidir?
23 maddelik 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu. En uzun olanı 177 maddelik 1982 Anayasası.

Kaynaklar

Her gün yeni bir sıralama bulmacası

5 madde, tek doğru sıra, 6 hak. Ücretsiz.

Bugünün bulmacası