Osmanlı toprak kayıpları: Karlofça'dan Mondros'a kronoloji
Tablo, Osmanlı Devleti'nin büyük toprak kayıplarını bölgenin elden çıktığı yıla göre sıralar. Antlaşmayla bırakılan yerlerde antlaşma yılı, işgal edilen yerlerde işgal yılı alındı. Kırım için Küçük Kaynarca'yla Osmanlı bağlılığının sona erdiği 1774 esas alındı; Rusya yarımadayı 1783'te ilhak etti. Yunanistan'ın bağımsızlığı 1829 Edirne Antlaşması'yla kabul edildi, 1830 Londra Protokolü'yle kesinleşti. Mısır ve Kıbrıs hukuken 1914'e kadar Osmanlı'ya bağlı sayıldı. 1913'te kaybedilen Edirne aynı yıl geri alındı. Arap vilayetleri I. Dünya Savaşı sırasında işgal edildi; kayıp Mondros'la fiilen, Lozan'la hukuken kesinleşti. Aynı yıla düşen Cezayir ve Kıbrıs oyunda kullanılmaz.
Bu listeyle oyna →Hangisi daha?Akıllı tahtada açGünün bulmacası
| # | Ad | Antlaşma/olay · kime | Yıl |
|---|---|---|---|
| 1 | Macaristan ve Erdel | Karlofça Antlaşması · Avusturya | 1699 |
| 2 | Kırım | Küçük Kaynarca ile bağımsız · 1783'te Rusya ilhak etti | 1774 |
| 3 | Besarabya | Bükreş Antlaşması · Rusya | 1812 |
| 4 | Yunanistan | Londra Protokolü ile bağımsızlık · Yunan Krallığı | 1830 |
| 5 | Cezayir | İşgal · Fransa | 1830 |
| 6 | Sırbistan, Karadağ ve Romanya | Berlin Antlaşması · bağımsızlık | 1878 |
| 7 | Kıbrıs | Kıbrıs Sözleşmesi ile yönetimi · İngiltere | 1878 |
| 8 | Tunus | Bardo Antlaşması ile himaye · Fransa | 1881 |
| 9 | Mısır | İşgal (hukuken 1914'e dek Osmanlı) · İngiltere | 1882 |
| 10 | Doğu Rumeli | Bulgaristan'a katıldı · Bulgaristan | 1885 |
| 11 | Bosna-Hersek | İlhak · Avusturya-Macaristan | 1908 |
| 12 | Trablusgarp ve Bingazi | Uşi Antlaşması · İtalya | 1912 |
| 13 | Rumeli toprakları ve Girit | Londra Antlaşması · Balkan devletleri | 1913 |
| 14 | Arap vilayetleri | Mondros Ateşkesi · İngiltere ve Fransa | 1918 |
Osmanlı toprak kayıpları sıralama oyunu: ezberle, kendini test et
Bu sıralamayı ezberlemenin en kolay yolu oynamak. Bu listeyle oyna her turda listeden rastgele 5 madde getirir; sen doğru sıraya dizersin, her denemede doğru yerdekiler yeşile döner. Hangisi daha? modunda ise iki madde arasında hangisinin önce geldiğini tahmin edersin. Sınıfta akıllı tahtada da oynanabilir.
Sık sorulanlar
- Osmanlı'nın ilk toprak kaybı hangi antlaşmayla oldu?
- 1699 Karlofça Antlaşması. Osmanlı, Macaristan ve Erdel'i Avusturya'ya, Mora ve Dalmaçya'yı Venedik'e, Podolya'yı Lehistan'a bıraktı. Bu, büyük çaplı ilk toprak kaybı sayılır.
- Türk-Müslüman nüfusun yaşadığı ilk kaybedilen toprak neresidir?
- Kırım. 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'yla Osmanlı'dan ayrılarak bağımsız oldu, 1783'te Rusya tarafından ilhak edildi.
- Osmanlı Kuzey Afrika'daki son toprağını ne zaman kaybetti?
- 1912'de. Trablusgarp Savaşı'nın ardından imzalanan Uşi Antlaşması'yla Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakıldı.
Kaynaklar
Başka listeler
16 Türk Devleti sırasıyla: kuruluş yılları ve kurucuları16 madde · TarihAnadolu medeniyetleri: kronolojik sıralama ve yaklaşık tarihler8 madde · TarihAtatürk inkılapları: kronolojik sıra, tarihleri ve alanları23 madde · TarihAtatürk'ün katıldığı savaşlar: sırası, görevleri ve rütbeleri8 madde · TarihAfrika'nın en kalabalık ülkeleri: nüfusa göre ilk 1515 madde · DünyaAsya'nın en kalabalık ülkeleri: nüfusa göre ilk 1515 madde · DünyaHer gün yeni bir sıralama bulmacası
5 madde, tek doğru sıra, 6 hak. Ücretsiz ve üyeliksiz.
Bugünün bulmacası →